środa, 23 października 2013

Nasze drzewa liściaste. Piękne ale ... czy doceniane?

Naszych drzew liściastych nie sposób przecenić, szczególnie jesienią, gdy przybierają niemal wszystkie barwy tęczy. Teraz chętniej je podziwiamy, fotografujemy, a także niejednokrotnie zbieramy ich owoce do jedzenia, zabawy lub ozdobny.

Acer platanoides - klon pospolity. Jak sama nazwa wskazuje najpospoliciej występuje w naszym kraju dziko oraz w parkach, ogrodach, alejach.
Acer pseudoplatanus - klon jawor. W wolnym tłumaczeniu "klon niby platanowy". Nazwę zawdzięcza posiadaniu kory łuszczącej się podobnie jak u platana. Występuje rzadziej niż klon pospolity, głównie na pogórzu i w górach oraz na wybrzeżu.

Owoce jaworu (skrzydlaki) zwisają w gęstych gronach. Liście są najczęściej purpurowe od spodu.
Acer campestre - klon polny. Najrzadszy gatunek polskiego klonu, ma najmniejsze liście i skrzydlaki, często tworzy formę krzaczastą i chyba najpiękniej przebarwia się jesienią.

Betula verrucosa (Betula pendula) - brzoza brodawkowata (brzoza zwisła). Najpospolitsza i najpiękniejsza nasza brzoza, nieodłącznie kojarzona z polskim krajobrazem. Jej piękny, przewisający pokrój można szczególnie dobrze zaobserwować, gdy rośnie samotnie lub w niewielkiej grupie.
Brzozy doskonale nadają się do tworzenia alei parkowych i ulicznych. Na zdjęciu: zabytkowa aleja na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych Rakowiec w Warszawie.
Biała kora pnia brzozy i złocistożółte jesienne liście to motyw przewodni niejednego artysty.
Carpinus betulus - grab pospolity. Z wiekiem jego pień nabiera wyglądu niemal tysiącletniej oliwki.
Carpinus betulus - grab pospolity. Najpiękniejszy okaz jaki widziałam znajduje się w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Jest tam pomnikiem przyrody.
Grab jest doskonałym drzewem żywopłotowym. Na zdjęciu: wspaniałe żywopłoty w ogrodzie Zamku Królewskiego w Warszawie.
Liście grabu są często mylone z liśćmi buka, choć mają wyraźne ząbkowanie (w przeciwieństwie do buka). Liście przebarwiają się jesienią na żółto. Nasiona graba zaopatrzone są w skrzydełka ułatwiające latanie. 
Fagus sylvatica - buk pospolity. Drzewo odznaczające się wyjątkowo piękną srebrną i gładką korą. Rośnie dziko w górach i na pogórzu (puszcza bukowa w Bieszczadach, Górach Świętokrzyskich) oraz na Pomorzu (lasy bukowe na wyspie Wolin). W Polsce środkowej i wschodniej pojawia się sporadycznie, ponieważ nie lubi suchego kontynentalnego powietrza.
Liście buka nie mają ząbków, a jedynie lekko pofalowane brzegi liści. Młode liście posiadają na brzegach charakterystyczne miękkie włoski.
Buk jest, obok dębu, wspaniałym potężnym drzewem pomnikowym. Jest też, podobnie jak dąb, stołówką dla dziko żyjących zwierząt - orzeszki bukowe, tzw. bukwie są smaczne i pożywne.
Jesienią liście buków przebarwiają się na pomarańczowo i brązowo. Bieszczady wyglądają w tym czasie tak pięknie, że niejeden miłośnik polskiej przyrody jedzie tam specjalnie by podziwiać ten niezwykły pokaz natury.
Fraxinus excelsior - jesion wyniosły. Potężne drzewo rosnące dziko w całym kraju, nie tworzy jednak zwartych, jednogatunkowych lasów. Doskonale znosi warunki miejskie, dlatego chętnie jest sadzony w miastach.
Jesion ma liście złożone z małych listków, przebarwiających się jesienią na żółto.
Owoce jesionu to zwisające skrzydlaki zebrane w gęste grona.
Quercus robur - dąb szypułkowy. Ten gatunek dębu występuje w Polsce najczęściej. Jest też podstawowym gatunkiem pomnikowym i pamiątkowym w Polsce. Na zdjęciu - roztoczańskie blisko 500-letnie dęby w Górecku Kościelnym.
Aleja dębów szypułkowych w Szczecinie.
Dąb szypułkowy ma owoce na szypułce, a liście bez ogonka. U dębu bezszypułkowego jest odwrotnie.
Stary, ale jeszcze nie zakończył żywota.
Dęby krasiczyńskie w jesiennej szacie.
Quercus petraea - dąb bezszypułkowy. Owoce nie mają długiej szypułki.
Quercus petraea - dąb bezszypułkowy. Liście mają dłuższe ogonki niż liście dębu szypułkowego.
Populus tremula - topola osika. Leśny gatunek topoli, czasami mylony przez laików z brzozą. Rzeczywiście z daleka odznacza się jasną, choć gładszą niż u brzozy korą. Liście osiki drżą zgodnie z przysłowiem, ponieważ mają długie i bardzo cienkie ogonki. Koronnym pytaniem naszego profesora od dendrologii p. Siewniaka było "Z jakiego drzewa robi się zapałki?". Podobno z osiki.
Populus alba - topola biała. Często spotykana w Polsce, szczególnie w dolinach rzek. Jest pięknym, ogromnym drzewem, często nie docenianym i rzadko podziwianym. Ma biały, podobny do brzozy pień i liście pokryte od spodu gęstym białym kutnerem. Co ciekawe, liście mogą mieć bardzo różny kształt i wielkość. Jesienią przebarwiają się na żółto.



Topola biała na cmentarzu bródnowskim.
Ogromna topola biała na skwerze na Rakowcu w Warszawie.
Populus nigra - topola czarna. Na zdjęciu odmiana włoska, bardzo wąska i jedyna stosowana w terenach zieleni. Nasza topola czarna bardzo często tworzy mieszańce np. z topolą białą, dlatego niejednokrotnie ciężko jest określić jednoznacznie gatunek. Rośnie na wilgotnych, a nawet zalewowych glebach. 
Liście topoli czarnej są sercowate, skórzaste, jesienią żółte.

Salix alba - wierzba biała. Typowa polska wierzba, co roku usilnie ogławiana przez miejscowych.

Salix alba `Tristis` - wierzba płacząca. Niby w Polsce nie rośnie, ale jak tu o niej nie wspomnieć, skoro to pod nią siedzi Fryderyk Chopin na słynnym pomnikiem w Łazienkach Królewskich?
Tilia cordata - lipa drobnolistna. Najpospolitszy gatunek lipy w Polsce. Pod taką lipą siedział Kochanowski w Czarnolesie. Niestety jest na tyle wrażliwa na zanieczyszczone powietrze i glebę, że nie nadaje się do sadzenia w miastach.
Tilia platyphyllos - lipa szerokolistna. Występuje w Polsce rzadziej, ale ma jeszcze piękniejsze większe liście. Rośnie głównie w Polsce południowej. Najwcześniej kwitnie. Jest równie wrażliwa na niesprzyjające warunki miejskie co lipa drobnolistna.



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Prześlij nowości